Smoczek – fakty i mity

Smoczek - fakty i mity

Smoczek to jeden z najczęściej występujących elementów wyprawki noworodka. Służy do zaspokajania fizjologicznej potrzeby ssania, pomaga w wyciszeniu emocji. Często jednak poprzez wydłużany czas jego stosowania może nieść za sobą pewne negatywne konsekwencje dla rozwoju naszych Maluchów.

Odruch ssania

Pierwsze oznaki odruchu ssania pojawiają się już w życiu płodowym około 12 tygodnia ciąży. W późniejszych tygodniach bardzo często możemy zaobserwować np. ssanie kciuka podczas badania USG. Odruch ten przede wszystkich wspomaga karmienie ale pełni także funkcję regulującą – uspokajającą. Wygasanie tego fizjologicznego odruchu następuje wraz z rozwojem Ośrodkowego Układu Nerwowego około 1 – 2 roku życia.

Zalety i wady smoczków uspokajaczy

Do zalet użytkowania smoczka możemy zaliczyć:

  • zaspokojenie potrzeby ssania
  • regulacja emocji
  • ułatwienie zasypiania

Do wad stosowania smoczka zaliczamy:

  • zwiększone ryzyko wystąpienia wad zgryzu na przykład tyłozgryz
  • zwiększone ryzyko wystąpienia wad wymowy i mowy niewyraźnej, seplenienia
  • częstsze występowanie stanów zapalnych w obrębie ucha środkowego oraz górnych dróg oddechowych
  • zwiększona trudność w podjęciu karmienia naturalnego

Kiedy pożegnać smoczek?

Analizując wpływ smoczka na rozwój Dziecka oraz przeprowadzane badania można określić, że najlepiej odstawiać smoczek około 1 roku życia. W pierwszym półroczu życia Dziecka smoczek nie powinien nieść za sobą negatywnych skutków. Po 6 miesiącu powinniśmy delikatnie ograniczyć używanie smoczka na przykład tylko do zasypiania. Jeśli natomiast nie pożegnamy się w tym czasie ze smoczkiem dalsze jego użytkowanie może nieść za sobą ryzyko między innymi wad zgryzu lub wymowy. Dzieci powyżej 2 roku życia nie powinny już ssać smoczków. Jest to związane z koniecznością nabycia innych umiejętności takich jak odpowiednie jedzenie pokarmów, nauka mowy oraz regulacji do snu i odpoczynku w inny sposób niż ssanie. Po 2 roku życia Dzieci nie posiadają już odruchu ssania więc potrzeba smoczka wynika wyłącznie z posiadanego nawyku.

Część specjalistów zaleca rozpoczęcie procesu odstawienia smoczka wraz z pojawieniem się pierwszych zębów. Można wówczas smoczek zastąpić np. gryzakiem. Inne źródła podają, że dobry moment następuje kiedy Dziecko zaczyna już lepiej komunikować się z otoczeniem, rozumie proste komunikaty, akceptuje podstawowe zasady. Pamiętajmy, że nie odzwyczajamy od smoczka w czasie trwania dużych zmian w życiu naszego Dziecka takich jak przeprowadzka, rozpoczęcie żłobka, pojawienia się rodzeństwa. Zdecydowanie lepiej taki proces przełożyć na czas stabilizacji, żeby Dziecko nie odczuwało z tego powodu dodatkowego stresu.

Sposoby na pożegnanie smoczka:

Wielu Rodziców odczuwa niepokój na samą myśl o tym, że Dziecku trzeba będzie „ zabrać” smoczek. Bardzo często wiąże się to z wizją ciągłego płaczu oraz nieprzespanych nocy. Nie da się ukryć, że pożegnanie ze smoczkiem może stanowić wyzwanie oraz trudny moment zarówno dla Dziecka jak i dla Rodzica. Warto rozważyć różne metody odstawienia smoczka, żeby proces ten przebiegł najbardziej spokojnie i komfortowo, jak tylko to możliwe.

Zakończenie przygody ze smoczkiem warto rozpocząć od obserwacji naszego Malucha. Zastanówmy się w jakim momencie najczęściej dopomina się o smoczek. Może to kwestia nudy, stresującej sytuacji, bardzo dużego zmęczenia? Do każdej z takich okoliczności można dopasować innym sposób odwrócenia uwagi od smoczka.

W literaturze możemy znaleźć różne proponowane metody na odzwyczajenie Dziecka od smoczka, oto kilka z nich:

  • stopniowe ograniczanie – rozpoczyna się zmniejszeniem ilości spędzanego ze smoczkiem czasu podczas zabawy , następnie ograniczenie podania smoczka tylko do spania oraz wyjmowaniem go z buzi kiedy już Maluch śpi. Na samym końcu rezygnujemy ze smoczka również do snu.
  • wielkie wydarzenie – u niektórych mogą sprawdzić się metody, które wprowadzają do momentu pożegnania ze smoczkiem coś niezwykłego np. pojawienie się „smoczkowej wróżki”, która w zamian za zabranie smoczka zostawia drobny upominek. Dobrym rozwiązaniem okazać się może także zorganizowanie domowego przyjęcia w celu pożegnania smoczka lub po prostu wspólne wyrzucenie go do kosza na śmieci.
  • pomoc osób z zewnątrz np. lekarza dentysty- często specjaliści oferują pomoc w procesie odstawienia smoczka ze względu na jego negatywy wpływ na zdrowie jamy ustnej. Dziecko może „zostawić smoczek pod opieką lekarza w gabinecie”. Często otrzymuje w zamian naklejkę lub inną drobną rzecz, na pamiątkę tego wydarzenia.
  • zaproponowanie alternatywy– aby zwiększyć poczucie bezpieczeństwa i przekierować uwagę naszej Pociechy można zaproponować alternatywę w zamian za smoczek. Może to być nowy pluszak, poduszka do spania czy wprowadzony rytuał np. czytanie bajek przed zaśnięciem.
  • analiza historyjek bohaterów z bajki – obecnie możemy na rynku znaleźć opowieści poruszające temat pożegnania ze smoczkiem przez co Dziecko może zobaczyć, że nie jest z tym same, tylko przeżywa to co jego ulubieni bohaterowie z bajek. Łatwiej nam wtedy wytłumaczyć zaistniałą sytuację oraz emocje, które jej towarzyszą.
  • metoda skracania/uszkadzania smoczka – czasem Rodzice decydują się obciąć smoczek, aby przestał on pełnić swoją funkcję. Nie polecamy jednak tej metody, gdyż uszkodzone elementy mogą być niebezpieczne dla zdrowia naszych Dzieci, a metoda taka wymaga stałego nadzoru nad używaniem uszkodzonego smoczka.

Czego nie robić podczas „odsmoczkowania”?

W trakcie procesu odstawienia smoczka nie powinno się zabierać go Dziecku na siłę, nagle i bez przygotowania.

Nie wskazane jest również straszenie takie jak : „Przyjdzie Pani i zabierze smoczek”. Nie należy również wyśmiewać Dziecka np. „taka duża Dziewczynka a ma smoczek w buzi” Nie odzwyczajamy od smoczka również w czasie choroby lub silnych sytuacji stresujących.

Podsumowanie

Choć proces odzwyczajenia od smoczka budzi wiele emocji zarówno Dzieci jak i Rodziców, to przy odnalezieniu odpowiedniego sposobu może przebiegać w łagodny i przyjazny sposób. Warto zastanowić się, który moment będzie najbardziej odpowiedni dla nas oraz naszego Dziecka i wybrać sposób, który najbardziej pasuje do naszej sytuacji. Podane przykłady stanowią tylko inspirację, czasem może okazać się, że zupełnie inne podejście sprawdzi się u naszego Malucha. Warto także pamiętać, aby poinformować placówkę żłobkową, jeśli Dziecko do takiej uczęszcza o procesie odstawienia smoczka. Wzajemna współpraca Rodzica i Opiekuna w tym zakresie pomoże przeprowadzić naszą Pociechę przez ten etap w jak najbardziej komfortowy sposób.

Źródła: